Historia: AS NUBES NO CICLO DA AUGA: O PRINCIPIO VITAL DOS RÍOS

Outra actividade que se desenvolveu no "Proxecto Ríos" dentro do marco curricular do curso 1 de ESO foi a posta en valor do papel das nubes como elemento importante no caudal hídrico dos ríos. As nubes, ou mellor, a condesación e precipitación como procesos que xurden ou se desencadean nas nubes. As nubes son masas de auga evaporada suspendidas na atmosfera que ao enfriar precipitan en forma de auga, neve ou saraiba. Este proceso, chamado precipitación, é unha parte moi importante do ciclo da auga e dende logo, un dos factores máis importantes no xurdimento dos sistemas fluviais.

Cando na 2ª avaliación o alumnado de 1º de ESO afrontou a unidade didáctica adicada as augas do planeta Terra, adicamos moito tempo a estudar o ciclo da auga e súa importancia nos sistemas hídricos continentais, coma as propias redes e sistemas fluviais. Para elo, decidimos empregar tres sesións a desenvolver aspectos relacionados coa definición, formación e tipoloxías de hidrometeoros nubosos. Interesábanos afondar nesta cuestión para logo establecer unha relación e análise do volume e distribución temporal das precipitacións coas enchentes rexistradas no río Miño.

A primeira sesión adicouse a desenvolver aspectos teóricos relacionados coa nubes. Na segunda sesión fixemos unha sesión de observación directa para tentar atopar e comparar distintos tipos de nubes. Na última sesión, voltamos a aula e establecemos, con datos cuantitativos, unha actividade de relación e conexión entre os meses de maior volume de precipitacións e os meses de maior caudal no río Miño. Como actividade final, o alumnado realizou un "caderno de nubes" que lle serviu para diferenciar os distintos tipos de nubes segundo a clasificación xenérica de Luke Howard e que tiña para nós a utilidade de saber cales eran as nubes que producían máis precipitacións daquelas que non.

Estas son algunhas imaxes da actividade:

Nestes dous diagramas pódese apreciar perfectamente a relación entre as elevadas precipitacións do clima oceánico en Sarria e os meses de maior caudal do río Miño que que presenta un réxime pluvial dunha marcada estacionalidade derivada sobre todo pola saturación do chan debido a grande cantidade de precipitacións que presenta o noso clima

Climograma Sarria